Financiële bespreking

Deze rubriek bevat de dagelijkse uitgaven en ontvangsten. We volgen de budgetten op aan de hand van een matrix die de gegevens opdeelt naar soort.

Deze onderverdeling hanteren we bij de bespreking van de meerjarenplanning en in de jaarrekening. Het is een indeling die we ook terugvinden in het vennootschapsboekhouden.

Per 30 juni hebben we 50,1% van de gebudgetteerde exploitatieuitgaven geboekt.

I.A.1: Goederen en diensten

Geboekt                      41,8%

Opmerkingen

Halverwege het jaar hebben we 41,8% van het voorziene budget voor goederen en diensten opgebruikt. Dit ligt in de lijn van vorig jaar.

Een aanzienlijk deel van de uitgaven voor de aankoop van goederen en diensten heeft betrekking op elektriciteits- en gasfacturen. In onderstaande grafiek zien we de evolutie van deze uitgaven in de tijd. Hieruit blijkt dat het verbruik van 2026 lager is dan in 2025, en ook veel lager dan in de periode 2022-2023, wat te verklaren is door de genomen energiebesparende maatregelen en het normaliseren van de energieprijzen na de energiecrisis. De uitgaven voor energie zijn lager dan wat gebudgetteerd werd. Midden 2026 werd 39,07% van het voorziene budget uitgegeven.

I.A.2: Lonen

Geboekt                      49,8%

Opmerkingen

De loonkosten vallen in het schema T2 als volgt uiteen.

Gedurende de eerste zes maanden van 2026 realiseerden we 49,8% van het loonbudget. Bij de opmaak van dit budget zijn we uitgegaan van één indexsprong in 2026: januari (met een verhoging van lonen drie maanden later). In maart 2026 werden de lonen verhoogd met 2% naar aanleiding van de overschrijding van de spilindex in januari. We verwachten dat de spilindex in juli en december 2026 nogmaals zal worden overschreden als gevolg van de fors gestegen olie- en aardgasprijzen.  

Voor het vastbenoemd niet-onderwijzend personeel (B) heeft de lage realisatiegraad van 33,2%  te maken met de responsabiliseringsbijdrage voor pensioenen die in de loop van het tweede semester wordt betaald.

De realisatiegraad van ons “eigen personeel” (“B. Vastbenoemd personeel” en “C. Niet-vastbenoemd personeel”) bedraagt 43,7%.

Onderstaande grafieken geven de realisatiegraad op maandbasis weer.

• De loonkost van het onderwijzend personeel (E.) moet Mortsel op haar budget nemen. Deze uitgaven worden echter 100% gecompenseerd door subsidies. Deze post heeft een realisatiegraad van 61,6%.
• De andere personeelskosten (F.) werden ten belope van 55.6% uitgegeven. Het gaat o.a. over maaltijdcheques, vergoedingen voor woon-werkverkeer en diverse verzekeringen.
• De pensioenen (G.) bevatten de pensioenen die werden uitbetaald aan het voormalige politieke personeel.

I.A.3: Individuele hulpverlening door het OCMW

Geboekt                      74,0%

Opmerkingen

Voor deze rubriek stellen we vast dat we de voorbije maanden 74,0% van het voorziene budget hebben uitgegeven. Een belangrijke indicatie van de evolutie van dit budget zijn de uitgekeerde leeflonen per maand. De onderstaande grafiek brengt het gewogen gemiddelde sinds 2015 in beeld: de uitschieters worden zo uitgevlakt om beter een tendens te kunnen onderscheiden.

We stellen een forse toename vast sinds begin 2025, met een nieuwe stijging begin 2026. Deze stijging is voornamelijk het gevolg van de beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd, waardoor een deel van de personen die hun werkloosheidsuitkering verliezen, een beroep doet op het OCMW voor een leefloon.

De volgende grafiek toont de werkelijk uitgekeerde bedragen van 2020 tot en met medio 2026. Ook hier zien we een grote toename in 2026.

I.A.4: Toegestane werkingssubsidies

Geboekt                      49,1%

Opmerkingen

In het schema T2 worden deze subsidies verder uitgesplitst per type begunstigde.

• De toelagen aan AGB Mortsel gebeuren onder de vorm van prijssubsidies die per kwartaal worden uitgekeerd. Vanaf 2026 worden ook prijssubsidies betaald voor de bibliotheek, naast de reeds bestaande sportgerelateerde prijssubsidies.
• De toelagen voor de politie- en hulpverleningszone worden maandelijks uitbetaald a rato van 1/12^de van het vooropgestelde budget. Na zes maanden bereiken deze toelagen dan ook een realisatiegraad van exact 50% van het budget. Dat de realisatiegraad in dit rapport 58,3% is, heeft te maken met de laatste update van de cijfers, waarbij de betaling van juli 2026 aan de politie al mee ingecalculeerd werd.
• Er zijn intergemeentelijke samenwerkingsverbanden (IGS) voor Werkmaat Fietspunt en de streekvereniging Zuidrand.
• Het lokaal bestuur betaalt toelagen voor de erediensten.
• De toegestane werkingssubsidies aan “andere begunstigden” bedragen 24,5% van het vooropgestelde budget. De volgende tabel geeft een detail van deze uitgaven weer. Voor verschillende subsidies gebeurt de uitbetaling pas in de tweede jaarhelft.

I.A.5: Andere operationele uitgaven

Geboekt                      93,2%

Opmerkingen

In 2026 heeft het lokaal bestuur Mortsel een schikkingsbedrag betaald m.b.t. de ondergrondse parking onder het Stadsplein. 94% van de gedane uitgaven hebben hierop betrekking. De omvang van het bedrag vertekent dan ook de realisatiegraad van de categorie “Andere operationele uitgaven”, die voor het overige vnl. de te betalen onroerende voorheffing omvat, waarvan de uitgaven zich hoofdzakelijk situeren in de tweede jaarhelft.

I.B.1: Financiële uitgaven

Geboekt                      43,2%

Opmerkingen

Deze categorie omvat de betaalde intresten op leningen en commercial paper, alsook de boekingen m.b.t. de DBFM-projecten Scholen van Morgen.

Samenvatting exploitatieuitgaven: realisatiegraad per uitgavensoort

Geboekt                      50,1%

• De uitgaven voor goederen en diensten van de eerste jaarhelft zijn lager dan voorzien. Ook de uitgaven voor energie zijn lager dan gebudgetteerd.  
• De bezoldigingen realiseren zich net onder de 50%. Er werd in 2026 één indexsprong verwacht. Deze indexsprong heeft de lonen in de eerste jaarhelft al doen stijgen. De prognose op dit moment is dat er dit jaar nog één extra indexsprong het budget zal bezwaren.
• De kosten eigen aan de hulpverlening van het OCMW zijn hoger dan het vooropgestelde budget.
• De toegestane werkingssubsidies zijn in lijn met het budget.
• De financiële uitgaven zijn lager dat het voorziene budget.

In het schema T2 worden de exploitatieontvangsten als volgt gerapporteerd.

We realiseren dus 36,9% van onze ontvangsten op 30 juni.

II.A.1: Ontvangsten uit de werking

Geboekt                      37,3%

Opmerkingen

In deze rubriek worden de RIZIV-ontvangsten geboekt, alsook de ontvangsten uit de verkoopfacturatie door de verschillende diensten, huuropbrengsten, de verkoop van cadeaubonnen, inschrijvingsgelden enz.

II.A.2: Fiscale ontvangsten

Geboekt                      16,6%

Opmerkingen

De fiscale ontvangsten bevatten voornamelijk de opcentiemen op de onroerende voorheffing en de aanvullende belasting op de personenbelasting die worden ingeboekt a rato van de ontvangen voorschotten. Voor de opcentiemen op de onroerende voorheffing worden de te verwachten voorschotten op basis van de promessebrieven ingeboekt, gekoppeld aan de betreffende maand. Traditioneel ontvangen we het gros van deze ontvangsten in de tweede jaarhelft.

II.A.3: Werkingssubsidies

Geboekt                      53,5%

Opmerkingen

In de rubriek werkingssubsidies worden de personeelssubsidies geboekt (incl. sociale Maribel), de bijdrage van de overheid in het onderwijzend personeel, het gemeentefonds en diverse andere (project-)subsidies. Recurrente subsidies worden ingeschreven voor 100% van het budget als het definitieve bedrag niet gekend is. Projectsubsidies worden pas opgenomen van zodra we de promessebrief van de subsidiërende overheid ontvangen.

II.A.4: Recuperatie individuele hulpverlening

Geboekt                      83,4%

Opmerkingen

De recuperatie individuele hulpverlening omvat ontvangsten die gerelateerd zijn aan de uitgaven m.b.t. de individuele hulpverlening door het OCMW. Omdat de uitgaven hoger liggen dan het budget, zijn bijgevolg de ontvangsten die hier tegenover staan ook hoger dan gebudgetteerd.

II.B: Financiële ontvangsten

Geboekt                      26%

Opmerkingen

De financiële ontvangsten, die vooral bestaan uit de dividenden uit deelnemingen, worden traditioneel in het tweede deel van het jaar ontvangen. We gaan uit van een 100% realisatie tegen het einde van het jaar.

Samenvatting van de exploitatieontvangsten: realisatiegraad per ontvangstensoort

Geboekt                      36,9%

• De ontvangsten uit de werking blijven onder het vooropgestelde budget.
• De fiscale ontvangsten realiseren zich naar gewoonte traag; we hebben geen indicatie dat we niet 100% van het budget zullen realiseren.
• De werkingssubsidies realiseren zich volgens budget.
• De financiële ontvangsten bedragen minder dan 50% van het jaarbudget, maar zullen we zoals vooropgesteld ontvangen.
• In lijn met de toegenomen uitgaven voor individuele hulpverlening liggen ook de recuperaties van individuele hulpverlening boven de 50% van het jaarlijkse budget.

Het schema T2 splitst de investeringsbudgetten op per soort. Omdat we deze budgetten achterliggend per project bijhouden, is het waardevol om deze insteek te behouden bij de rapportage. We voorzagen de volgende budgetten in 2026 per investeringsproject. In de bundel van het meerjarenplan wordt de inhoud van deze projecten verder toegelicht.

De uitgaven worden per project gerapporteerd. Het budget valt uiteen in de volgende fasen:

• gefactureerd: de investering is uitgevoerd en gefactureerd,
• in bestelling: de investering is gegund en de bestelling geplaatst,
• gepland: het budget is ingepland, de aankoopprocedure is opgestart of zal weldra opstarten.

Bespreking van de belangrijkste projecten

IP 01 Onderhoud patrimonium

Dit investeringsproject omvat de budgetten voor ingrepen in het patrimonium. Het woonzorgcentrum bestelde een studie voor aanpassingen aan de verwarmingsinstallatie en voor akoestische optimalisatie. Voor de assistentiewoningen Ter Linde werd linoleum aangekocht. In het technisch centrum werd geïnvesteerd in de fietsenstalling, een zonnescherm, sandwichpanelen en allerhande materiaal. Na ingebruikname van het stadhuis in november 2025 zijn enkele investeringen gedaan voor de verdere inrichting.

IP 02 Optimalisatie patrimonium

Er zijn nog geen uitgaven gedaan op het budget voor de opmaak van het patrimoniumplan, de verbetering van de biodiversiteit in de Koudebeekvallei en Gasthuishoeven, en voor de laatste schijf voor de aankoop van de ondergrondse parking in het stadsterras.

IP 03 ICT

Een groot deel van de uitgaven heeft betrekking op het in stand houden van de ICT-infrastructuur (netwerk, laptops, schermen enz.). Voor de administratie werden laptops, monitoren en smartphones aangekocht. Voor het GTI, voor de Academie voor Beeldende Kunst en voor het project Digibanken werden ook laptops aangekocht. Voor het woonzorgcentrum investeerden we onder andere in nieuwe telefoontoestellen voor de bewoners en een nieuw oproepsysteem.

IP 04 Externe besturen

We betaalden een infrastructuursubsidie uit aan de voetbalclub van Cantincrode en een toelage voor de kerkfabrieken. In de tweede jaarhelft zullen toelagen aan de politiezone Minos en de brandweerzone Rand volgen.

IP 05 Roerende goederen

Dit is een recurrent budget voor de aankoop van feestmateriaal, groenelementen, muziekinstrumenten, fietsen, meubilair, infoborden e.d.  Er werd in het eerste semester o.a. een bandenkraan, een pedaalharp en contrabasfluit en een bakfiets voor BOA aangekocht.

IP 06 Verbeteren van het straatbeeld

Dit budget omvat investeringen in wegen, fiets- en voetpaden. Het gaat in 2026 over uitgaven voor de heraanleg van de Edmond Thieffrylaan en de Mechelsesteenweg, de buitenaanleg van het stadhuis op het Stadsplein en de optimalisatie van de fietsostrade ter hoogte van de Jordaenslei. Verder kochten we o.a. verkeersborden, straatmeubilair en speeltuigen aan.

IP 07 Fort 4

Aan Fort 4 zijn werken uitgevoerd voor de dakdichting.

IP 08 Huisvesting specifieke doelgroepen

De werkzaamheden aan de noodwoningen aan de Mayerlei zijn dit jaar verdergezet. Verder zijn er renovatiewerken gebeurd aan de noodwoningen.

IP 11 Welzijnshuis

Het voormalige politiegebouw naast het stadhuis wordt verbouwd tot een welzijnscampus. Deze werken zijn al gegund en de voorbereidende werken zijn aan de gang.  

IP 13 Overname openbaar verlichtingsnet door Fluvius

De verledding van de Mortselse openbare verlichting wordt dit jaar verder gezet. De boekingen gebeuren pas op het einde van het jaar.

Deze budgetten rapporteren we aan de hand van de volgende statussen:

• ontvangen: het budget werd gerealiseerd, de gelden zijn ontvangen, of de subsidiërende overheid heeft bevestigd dat we recht hebben op subsidies,
• gepland: de verkoop staat ingepland of de subsidie is ons beloofd, maar nog niet definitief toegekend.

Bespreking van de belangrijkste projecten

IP 01 Onderhoud patrimonium 

Voor de Dieseghemhoeve ontvingen we een subsidie.

IP 02 Optimalisatie patrimonium

Voor het stadhuis dat de stad Mortsel in erfpacht geeft aan het AGB Mortsel, ontving de stad 23,4 miljoen euro. Verder zijn er ontvangsten voor de gefaseerde verkoop van de site in de Sint-Benedictusstraat. De noodwoning in de Guido Gezellelaan 146 en het huis in de Sint-Benedictusstraat 61 zijn intussen verkocht.

IP 03 ICT

Er zijn subsidieontvangsten voor de projecten Digiplan en Gemeente zonder Gemeentehuis.

IP 04 Externe besturen

We ontvingen VIPA-subsidies voor het woonzorgcentrum Meerminnehof en subsidies voor de parkschool in het kader van DBFM.

IP 06 Verbeteren van het stadsbeeld

Voor werken aan het openbaar domein ontvingen we al subsidies voor de buitenaanleg van het Lepelhof en voor het project ‘samentuinen’ in de pastorijtuin in Mortsel-Dorp.

IP 13 Overname openbaar verlichtingsnet door Fluvius

De verledding van de openbare verlichting door Fluvius geeft aanleiding tot een nog te ontvangen subsidie.

IP 14 Infrastructuursubsidie kinderopvang

Van VIPA ontvingen we een infrastructuursubsidie voor de realisatie van kinderopvangplaatsen.

De derde rubriek, naast de exploitatie en de investeringen, is de rubriek financiering. In deze rubriek worden zowel uitgaven als ontvangsten geboekt. De uitsplitsing zoals voorzien in het schema T2 heeft geen relevantie voor ons bestuur: de uitgaven en ontvangsten beperken zich tot enkele rubrieken.

De uitgaven bestaan uit kapitaalsaflossingen van leningen. Voor 2026 voorzien we kapitaalsaflossingen voor een totaal van 3.659.830 euro.

De gebudgetteerde financieringsontvangsten bedragen 13.468.920 euro,.

Deze post bestaat voor het grootste deel uit de opname van nieuwe langlopende leningen ten belope van 12 miljoen euro, waarvan een lening van 7 miljoen euro voor de bouw van het Welzijnshuis.

Anderzijds gaat het om terugvorderingen wegens toegestane leningen, nl. leningen die werden toegekend aan het AGB.

De onderstaande grafiek geeft het verloop van de liquide middelen weer voor de eerste jaarhelft van 2026 (zesdaags gemiddelde).

Cashverrichtingen worden zoveel mogelijk gereduceerd door te werken met digitale betaalmogelijkheden of door de mogelijkheid aan te bieden van facturatie.