1 Leefbare stad

Een aantal buurten in Mortsel hebben nood aan meer openbaar groen. Er liggen opportuniteiten in de ontsluiting van privaat groen. In de eerste plaats wordt er opnieuw gekeken naar openstelling van park rond Kasteel Varenthof- de bosstrook van Agfa in de Deurnestraat. We moeten bekijken hoe we Agfa kunnen bewegen om dit domein open te stellen.

Mortsel neemt deel aan het pilootproject natuurweefselplanning Bastions & hun buren van het Agentschap Natuur en Bos met partners Regionaal Landschap Rivierenland, gemeente Edegem en district Borsbeek. Via dit project wordt er aan groene verbindingen tussen het fort van Borsbeek, het fort van Mortsel en het fort van Edegem gewerkt. Er is buurtparticipatie en een projectbudget van maximaal 10.000 euro voor Mortsel voorzien om één proefproject op terrein uit te voeren.

We willen in het centrum van Mortsel-Dorp een doorlopende wandelverbinding creëren van de begraafplaats via de tuin van de pastorij en de ziekenhuissite, over De Werf tot aan het Meerminnehof. Deze verbinding verhoogt de doorwaadbaarheid van het dorpscentrum en biedt tegelijk kansen voor beleving in het groen en meer sociaal contact.

Langs het traject liggen een buurtpark, een speeltuin en een samentuin, wat de route een belangrijke meerwaarde voor de buurt geeft. Het voorziene budget zal daarbij grotendeels worden ingezet voor de herinrichting van de tuin van de pastorij, als cruciale schakel in de verbinding.

Voor de Pastorietuin vond op 10 maart een succesvolle opentuin dag plaats waarbij omwonenden de tuin eens konden bezoeken en vervolgens input konden geven in functie van de nieuwe invulling en het openstellen. 
Daarnaast voeren we intensieve gesprekken met de eigenaars van de drie aanpalende percelen om het toekomstig openbaar park te integreren tussen hun private tuinen. 

We ontvingen van de VLM (Vlaamse Landmaatschappij) een subsidie voor ons project 'Eetbaar Mortsel-dorp'. Binnen dit project is er een buurttuin opgestart in de tuin van het Meerminnehof en zal er in de toekomst ook eetbare beplanting komen, zowel in de Pastorietuin als in het algemeen op het openbaar domein in de wijk Mortsel-dorp.

We maken werk van natuurherstel en het versterken van de biodiversiteit binnen de groene zones en verbindingsstroken van het RUP Sportlandschap. Er wordt een budget van 50.000 euro voorzien voor aankoop en natuurinrichting van groene zones langs de Koude Beek tussen spoorweg en het rioolwaterzuiveringsstation.

Regionaal Landschap Rivierenland (RLRL) maakt een beheersvisie op voor alle groene zones in het gebied en voert de nodige beheerswerken uit. Hiervoor wordt bijkomend 15.000 euro per jaar extra voorzien.

Mortsel zal proberen om een beheersovereenkomst af te sluiten met de landsbouwers in het gebied rond het onderhoud van bepaalde groenstroken naast hun akkers.

Koudebeekvallei

Na een eerste contact met de betrokken eigenaar maakte een landmeter in opdracht van ons bestuur op 26 maart 2026 een schattingsverslag voor de aankoop van groene zones langs de Koude Beek tussen spoorweg en het rioolwaterzuiveringsstation.  

Het college besliste op  8 juni 2026 om de engagementsverklaring voor het subsidieproject 'lokale Blue Dealprojecten' van de Vlaamse overheid voor het stroomgebied Groot Schijn te onderschrijven. Op deze manier wordt in samenspraak met de provinciale diensten voor waterbeleid (DIW) en milieu en natuur (DMN) en Regionaal Landschap Rivierenland (RLRL) gezocht naar bijkomende middelen om de aankoop en natuurinrichting van een zo groot mogelijk deel van deze zone mogelijk te maken. 

Gasthuishoeven en Koudebeekvallei

Regionaal Landschap Rivierenland (RLRL) heeft een beheersvisie opgemaakt voor alle groene zones in het open ruimtegebied Gasthuishoeven en de vallei van de Koude Beek. Deze beheersvisie is op 15 juni 2026 met Natuurpunt besproken en zal in september 2026 op de milieuraad worden besproken waarna het document aan het college ter goedkeuring zal worden voorgelegd. RLRL houdt bij de uitvoering van de beheerswerken in dit gebied al rekening met deze beheersvisie.

Klein Zwitserland

Natuurpunt Beheer vzw heeft een natuurbeheersplan type 4 opgemaakt voor het natuurreservaat Klein Zwitserland en de  natuurgebieden Klein Zwitserland Noord en de oude spoorwegberm tussen Klein Zwitserland en de Amedeus Stockmanslei. Dit natuurbeheersplan werd op 8 juni 2026 via een infomoment aan alle gebruikers en omwonenden van het gebied voorgesteld en is intussen bij het Agentschap voor natuur en bos (ANB) van de Vlaamse overheid voor goedkeuring ingediend.

We onderzoeken mogelijke alternatieve methoden om de fortgracht te zuiveren. Als eerste stap wordt advies ingewonnen over het uitvoeren van een proefproject aan de kleine fortvijver. De resultaten hiervan moeten inzicht geven in de haalbaarheid en effectiviteit van verschillende zuiveringsopties. Op basis daarvan kan een breder plan voor de fortgracht worden uitgewerkt.

De Universiteit van Antwerpen bevestigt dat er een masterthesis over het verbeteren van de waterkwaliteit in de Fortvijver opgestart zal worden. Het eerste overleg vindt plaats half augustus. 

De stad ziet erop toe dat de luchthavenexploitant zich strikt houdt aan alle voorwaarden uit de omgevingsvergunning en volgt daarbij ook de mogelijke gezondheidseffecten op. De toezichtfunctie maakt integraal deel uit van de vergunning.

Voor eventuele juridische stappen voorzien we bijkomende middelen in het algemene budget juridische zaken. Zo vermijden we versnipperde, projectgebonden budgetten en houden we de juridische slagkracht van de stad op een voldoende hoog niveau.

Mortsel heeft vertegenwoordigers in de monitoringscommissie voor de omgevingsvergunning van de luchthaven en de overlegcommissie voor de omwonenden van de luchthaven. Beide commissies zijn opgericht in uitvoering van de bijzondere voorwaarden bij de omgevingsvergunning voor de luchthaven uit 2024 en komen vanaf 2025 minstens eenmaal per jaar samen.

De Raad voor Vergunningenbetwisting (RvVB) behandelt momenteel de beroepen tegen de omgevingsvergunning voor de luchthaven (college Mortsel als tussenkomende partij bij het beroepsdossier van college Boechout) en tegen de bijstelling van de bijzondere milieuvoorwaarden voor het gebruik van loodhoudende kerosine door het kustwachtvliegtuig van KBIN (beroepsdossier college Mortsel).

De stad zet politiek kapitaal in bij de Vlaamse regering om te komen tot een alternatieve, groene invulling van de gronden rond de luchthaven (o.a. de site Captain Jack). Van de administratie wordt verwacht dat zij de mogelijke invulling opvolgen en juridische ondersteuning voorzien bij eventuele omgevingsvergunningsaanvragen.

Er werd in juni 2026 een overeenkomst afgesloten met gespecialiseerd advocatenkantoor in voorbereiding van een eventuele vergunningsprocedure over de zone naast de luchthaven (project Captain Jack). Op basis van een ambtelijke nota wordt een advies voorbereid dat klaar zal liggen voor die eventuele vergunningsprocedure. Het is onbekend wanneer deze procedure opgestart zal worden.

We moedigen Mortselaars aan om hun eigen omgeving te ontharden en te vergroenen. Dat doen we via de bestaande premie voor ontharding en vergroening, deskundig advies van de Tuinrangers, en initiatieven die inwoners enthousiasmeren, zoals de wedstrijd voor mooiste voortuin en geveltuin en deelname aan het Vlaams Kampioenschap Tegelwippen.

Met deze mix van financiële ondersteuning, expertise en speelse acties willen we zoveel mogelijk inwoners aanzetten om hun stukje Mortsel groener en klimaatbestendiger te maken.

Mortsel neemt in 2026 voor de derde maal deel aan het VK Tegelwippen en heeft een ondersteuningsaanbod en een onthardingspremie voor de inwoners ( zie mortsel.be/vktegelwippen). 

De tuinrangers zijn opgestart (zie actie 1.1.3.04) en moedigen de inwoners tijdens hun tuinbezoek aan om te ontharden en vergroenen en regenwater zoveel mogelijk in de tuin te houden.

In kader van het wijkrenovatietraject in de wijk Ridder van Ranst (zie actie  2.3.3.01) is in samenspraak met het buurtcomité beslist om ontharding en vergroening in de wijk aan te moedigen. De communicatiecampagne naar de buurt is in mei 2026 opgestart gekoppeld aan een infomoment voor de buurt op 25 juni 2026  (meer info mortsel.be/luithagen ) 

Dit najaar wordt in deze wijk de aanleg  van geveltuintjes aangemoedigd door een groepsaankoop van klimplanten en klimhulp incl de plaatsing ervan, de organisatie van een demodag voor de aanleg van geveltuintjes en een gezamenlijk wijkdag om samen bij zoveel mogelijk inwoners uit de wijk geveltuintjes aan te leggen.

De inwoners van de wijk kunnen ook regenwatertonnen kopen en laten installeren en worden aangemoedigd om deel te nemen aan het tuinrangersproject en de haag- en boomplantactie behaag natuurlijk.

We blijven zelf het goede voorbeeld geven met onthardings- en vergroeningsprojecten in onze straten.

We zetten de handhavingsprioriteiten verder en verfijnen deze, met bijzondere aandacht voor niet-vergunde parkeerplaatsen in voortuinstroken die minder dan vijf jaar geleden zijn aangelegd. Bij vaststelling van bouwovertredingen communiceren we hierover duidelijk met bewoners.

Voor de inventarisatie onderzoeken we hoe technologie en GIS-kaartmateriaal kunnen worden ingezet. We gaan in overleg met Regionaal Landschap Rivierenland en/of de provincie om te bekijken of zij kunnen ondersteunen bij de instap in een gepaste GIS-tool. Daarnaast bekijken we flankerende maatregelen bij de heraanleg van straten, om zo extra in te zetten op ontharding in voortuinstroken.

Het gratis verwijderen van stenen wordt enkel overwogen in de publieke ruimte en niet voor private voortuinstroken.

Bij de heraanleg van straten stimuleren we bewoners om een geveltuin aan te leggen. Dit kan eenvoudig worden georganiseerd via een gerichte communicatiecampagne.

Omdat de aanleg aansluit bij de bestaande werken, brengt dit nauwelijks extra kosten met zich mee.

We stimuleren de biodiversiteit en vergroening van privétuinen via het aanbieden van Tuinrangers. Dat zijn opgeleide vrijwilligers die inwoners een bezoek brengen en hen gratis tips geven over hoe ze hun tuin nog biodiverser kunnen inrichten.

De gemeenteraad keurde op 27 januari 2026 de samenwerkingsovereenkomst met Inverde goed voor de uitvoering van het project 'Tuinrangers' .

Intussen zijn er acht tuinrangers voor Mortsel opgeleid die sinds mei 2026 gestart zijn met de uitvoering van tuinbezoeken bij de ingeschreven inwoners.

Het project is erg succesvol gestart. Er zijn in juni 2026 al 200 inwoners ingeschreven voor een plaatsbezoek van de tuinrangers in hun tuin. Dit is dubbel zoveel dan het aantal dat door Inverde per jaar wordt verwacht. 

We voeren het lopende burgemeestersconvenant en klimaatactieplan zoveel als mogelijk uit tegen 2030. 

Op 28 april 2026 keurde de gemeenteraad de rapportage over de uitvoering van het lokaal energie- en klimaatpact voor
2025 goed.  In deze rapportage werd ook de uitvoering van het klimaatactieplan op basis van het burgemeestersconvenant opgenomen.

De uitvoering van het huidige klimaatactieplan werd opgenomen in meerdere acties van dit MJP 2026-2031 waar telkens apart per actie een rapportage is terug te vinden. 

Op de website provincies.incijfers.be wordt een overzicht bijgehouden van o.m. de evolutie van de uitstoot van broeikasgassen per gemeente.

De doelstellingen van het huidige Burgemeestersconvenant lopen tot 2030. In overleg met IGEAN en de provincie wordt eerst een addendum rond energiearmoede toegevoegd aan het bestaande klimaatactieplan, gekoppeld aan een tussentijdse evaluatie en prioritering van de acties tot 2030.

Pas daarna starten we met de opmaak van een nieuw Klimaatactieplan 2050. We voorzien zowel voor het addendum als voor het nieuwe plan een budget.

Het college besliste op 22 december 2025 welke acties uit het huidige klimaatactieplan er zullen worden geactualiseerd via IGEAN en het provinciebestuur.

Op 24 februari 2026 nam een vertegenwoordiger van de dienst leefomgeving en de dienst Welzijn deel aan de inspiratiedag bij IGEAN rond de actualisering van het klimaatactieplan en het addendum klimaatarmoede.

Het ontwerp van addendum energiearmoede en de geactualiseerde acties van het huidige klimaatactieplan zijn afgewerkt en goedgekeurd door IGEAN. Deze documenten worden dit najaar ter goedkeuring aan het college voorgelegd.

Mortsel ondersteunt de aanleg van een warmtenet in de Lieven Gevaertstraat, inclusief de aansluiting van de ABK. Een volledig warmteplan voor de hele stad opmaken is vandaag niet haalbaar.

Daarom kiezen we bewust voor dit concrete pilootproject, dat ook aansluit bij het Vlaamse programma 100 wijkenplatform. Het doel is om minstens 14 bestaande woningen op het warmtenet aan te sluiten, naast de basisschool Zeppelin en de ABK. Hiervoor voorzien we ondersteuning via subsidie en/of renteloze lening, zodat de financiële kloof per woning kan worden overbrugd en de aansluiting haalbaar wordt.

We voeren een sensibiliseringscampagne rond de bestaande UGP-regel (Uniform Gemeentelijk Politiereglement) om etalageverlichting te doven. Nadien kan dit, indien nodig, gevolgd worden door gerichte handhaving.

Daarnaast voegen we een verbod op open winkeldeuren in de winter toe in het UGP. Ook deze maatregel wordt gekoppeld aan een sensibiliseringsactie om draagvlak en naleving te versterken.

We werken een brochure uit voor ondernemers in Mortsel met alle nuttige informatie om in Mortsel te ondernemen. Een hoofdstuk zal gaan over duurzame handelszaken. De brochure is in opmaak.

We zetten het huidige bloemrijk maaibeleid verder om de biodiversiteit en de ecologische waarde van onze groenzones te versterken. Bij nieuwe projecten voorzien we standaard bloemrijke vegetaties, zodat dit beleid ook op langere termijn wordt verankerd.

We willen evolueren naar meer tolerantie voor onkruid en bladval in de publieke ruimte. Via sensibilisering en communicatie stimuleren we inwoners om meer begrip op te brengen voor natuurlijke omstandigheden, en wijzen we tegelijk op hun eigen verantwoordelijkheid voor het onderhoud van het voetpad.

Daarnaast starten we een testfase met enkele locaties waar grote bladkorven worden geplaatst zodat bladeren ter plaatse kunnen vergaan en nadien in de plantsoenen verwerkt worden. Ook lege en vergrote boomvakken worden ingezaaid met bloemrijke zaadmengsels om de onkruiddruk te verlagen en het onderhoud te vereenvoudigen.

We verhogen de gemeentelijke saneringsbijdrage tot het wettelijk maximum en zetten de bijkomende middelen in voor riolerings- en onthardingsprojecten. Daarbij blijft het gemeentelijk aandeel noodzakelijk voor de heraanleg van voet- en fietspaden, rijbanen, groenvoorziening en onderhoud.

We stellen een onthardingsinventaris en -planning op met focus op de grootste meerwaarde tegen de laagste kost. Daarbij worden onder meer kansen onderzocht op schoolterreinen en parkings, evenals mogelijke stimuleringsmechanismen om scholen aan te moedigen te ontharden. Tot slot bekijken we hoe via een update van de bouwcode – bijvoorbeeld met richtlijnen rond vergroening van parkings – ontharding structureel kan worden verankerd.

Momenteel wordt de riolering van een aantal straten onderzocht. ( Meidoorn, Rode Beuk, Rozentuin, Floris de Cuijpersstraat (...). Van zodra de staat van de riolering bekend is, kunnen we bekijken hoe we de bovenbouw kunnen ontharden. We gaan geen werken uitvoeren aan het wegdek/voetpad ... als de ondergrond zich in slechte staat bevindt.

We willen meer zichtbaar water integreren in het straatbeeld. Dat kan door wadi’s te voorzien bij de aanleg van tuinstraten, maar ook door te onderzoeken in hoeverre ingekokerde beken opnieuw bovengronds kunnen worden gebracht. Zo versterken we de beleving van water in de stad en dragen we tegelijk bij aan een duurzaam watersysteem.

We verduurzamen de stedelijke werking via gerichte investeringen in materiaal, voertuigen en infrastructuur. 

Concreet zetten we in op het aankopen of leasen van elektrische fietsen, e-bakfietsen en kleine elektrische bestelwagens, aangevuld met elektrische deelwagens voor grotere verplaatsingen. Voor het groenonderhoud vervangen we bladblazers, haagscharen en andere machines door elektrische modellen, in lijn met het Vlaams Luchtbeleidsplan 2030. Ook kleinere bouwmachines voor de patrimoniumploegen worden tijdig vernieuwd om veiligheid, efficiëntie en duurzaamheid te versterken.

Daarnaast vervangen we oudere werkmachines en vrachtwagens door modellen die voldoen aan de Europese emissienormen (Euro 6+), wat de uitstoot van fijnstof en stikstofdioxide aanzienlijk vermindert.

Een belangrijk aspect van deze transitie is ook het geluidsniveau van machines, dat steeds relevanter wordt bij het onderhoud van publieke ruimten. Machines groenonderhoud aangedreven op brandstof leveren weliswaar krachtige prestaties, maar veroorzaken ook meer lawaai en trillingen, wat zowel de gebruiker als de omgeving belast. Accu-aangedreven machines bieden een comfortabeler alternatief: ze produceren iets minder geluid en trillingen, wat zorgt voor minder verstoring in woonwijken, nabij scholen, winkelstraten etc.

Digitalisering via tablets en digitale borden verhoogt de efficiëntie en verlaagt het papierverbruik. Door in te zetten op herbruikbare materialen en multifunctionele machines verminderen we materiaalverbruik. We bekijken in hoeverre het vuilnisbakkenplan aangepast kan worden zodat het aantal ledigingsmomenten naar beneden kan door een capaciteitsvergroting van bepaalde vuilnisbakken.

Tot slot ondersteunen gerichte opleidingen en toolboxen stadswerkers in thema’s zoals afvalsortering, recyclage en onderhoud van machines. Zo bouwen we stap voor stap aan een schoner, efficiënter en duurzamer Mortsel.

De overstap naar duurzame machines en voertuigen binnen de wegenbouw, het groenonderhoud en het gebouwenonderhoud richt zich op elektrificatie, emissiereductie en een efficiënter gebruik van middelen. Conform de doelstellingen van het Vlaams Energie- en Klimaatplan 2023 worden traditionele kleine handmachines op brandstof tegen 2030 waar mogelijk vervangen door emissiearme of emissievrije alternatieven.

• In januari 2026 werd voor de ploeg Publieke Ruimte een elektrische Goupil G4 (14 kWh) in gebruik genomen. Daarnaast werd een verouderde, vervuilende open bestelwagen vervangen door een milieuvriendelijker voertuig met een lager brandstofverbruik en een gereduceerde CO2-uitstoot, waarbij rekening werd gehouden met de vereiste trek- en laadcapaciteit.
• In maart 2026 werden 2 heggenscharen op brandstof vervangen door professionele accumachines. In dezelfde periode werd ook een aanbesteding opgestart voor de huur / aankoop van een elektrische compacte veegmachine, waarmee verder wordt ingezet op de verduurzaming van het machinepark.
• Begin april 2026 werd een overeenkomst gesloten voor de aankoop van een tweedehands bandenkraan van maximaal 3 jaar oud en met een beperkt aantal draaiuren. Deze kraan zal oudere, minder energiezuinige graafmachines vervangen.
• Tussen april en juni 2026 werden via Gestroomd.be onderzoek en demonstraties uitgevoerd naar de inzetbaarheid van de Stuyf Pickup, een licht elektrisch voertuig dat volgens de geldende regelgeving wordt beschouwd als een voortbewegingstoestel waarvoor geen rijbewijs vereist is. Dankzij zijn veelzijdigheid biedt dit voertuig tal van toepassingsmogelijkheden binnen LBM, waaronder de ophaling van sluikstort, afvalinzameling, het ledigen van straatvuilbakken en het uitvoeren van groenonderhoud. De Stuyf Pickup vormt daarbij een vlotte, duurzame en flexibele oplossing voor de efficiënte uitvoering van deze werkzaamheden.
• Sinds juni 2026 wordt gewerkt aan de vernieuwing van het raamcontract rijgedrag en -bewijzen. In het kader hiervan wordt onder meer een opleidingssessie rond duurzaam rijgedrag (eco-driving) voorzien, georganiseerd door LBM. Deze opleiding richt zich specifiek op stadswerkers die regelmatig dienstvoertuigen besturen. De deelnemers leren technieken om het brandstof- en energieverbruik te beperken, zoals anticiperend rijden, het vermijden van onnodig stationair draaien en het efficiënter inzetten van voertuigen. Dit draagt bij aan een verdere verlaging van de CO2-uitstoot, minder voertuigslijtage, een hogere verkeersveiligheid en lagere operationele kosten.

We onderzoeken de overstap naar duurzame luierinitiatieven in onze eigen opvang. Deze luiers zijn in gebruik identiek aan wegwerpluiers en kunnen via de zorgcampus ingezameld worden. Daarnaast kan de bestaande premie voor herbruikbare luiers uitgebreid worden en kan in de kinderopvang een ophaal- en verdeelpunt ingericht worden voor ouders en andere Mortselse gebruikers.

De eerste stappen voor het verzamelen van informatie werden gezet. Verder onderzoek volgt.

Mortsel heeft een traditie in duurzaam aankopen en wil dit de komende legislatuur verderzetten. We bepalen welke de centrale uitgangsprincipes zijn en hoe deze zich verhouden tot andere gunningscriteria, bv. de prijs. We streven ernaar om het resultaat van deze oefening weer te geven in een uniform, helder en eenvoudig kader. 

We zetten een communicatiecampagne op om de trage verbindingen in Mortsel meer bekend te maken en het gebruik ervan te stimuleren. Een voorbeeld hiervan is een vaste rubriek in het M-magazine, waarin telkens één verbinding in de kijker wordt gezet. Zo krijgen deze routes meer zichtbaarheid en draagvlak bij de inwoners.

We zetten een sensibiliseringscampagne op om fietsdiefstallen te voorkomen en beter op te volgen. Daarbij leggen we de nadruk op het registreren van fietsen via MyBike, het belang van aangifte bij diefstal en het informeren van burgers over de beschikbare trackingmethoden.

Met gerichte communicatie willen we het bewustzijn vergroten en fietsers praktische handvatten geven om hun fiets beter te beschermen en de kans op recuperatie te verhogen.

De laatste Vlaamse campagne die Mortsel mee ondersteunde, dateert van 2025. Een nieuwe sensibiliseringscampagne is gepland in het najaar 2026.  

Vlaanderen en de Vervoerregio willen de mobiliteit maximaal verknopen via Hoppinpunten. Deze knooppunten worden ingedeeld in verschillende niveaus, met telkens gekoppelde Vlaamse subsidies die kunnen worden ingezet voor o.a. fietsenstallingen, het integraal toegankelijk maken van haltes en het plaatsen van een Hoppin-zuil.

Concreet gaat het om volgende locaties:

• Regionale knopen : Stadsplein (aanpassing -1), Gemeenteplein (uitvoering AWV).
• Lokale knopen : Station Mortsel (gekoppeld aan heraanleg Deurnestraat), Vredebaan, Liersesteenweg, Floralaan, Drabstraat (allen uitvoering AWV).
• Buurtknopen : Sint-Jozef (uitvoering AWV), Meidoorn. Eventueel uit te breiden met Edegemsestraat, Molenlei, Mortsel-dorp en Jozef Hermanslei.

Daarnaast voorziet De Lijn een budget per halte die integraal toegankelijk wordt ingericht.

In samenwerking met AWV werden verschillende Hoppin-punten uitgewerkt en gerealiseerd.

• Afgewerkt zijn reeds: Floralaan, Sint-Jozef, Liersesteenweg en Vredebaan
• In uitvoering zijn: Stadsplein, Gemeenteplein en Luithagen

De lokale Hoppin-punten volgen later deze legislatuur.

Het STODP principe geeft een rangorde aan verschillende types van mobiliteit. STODP staat voor "Stappen, trappen, openbaar vervoer, deelmobiliteit en personenwagens" en de vervoerstypes staan in afnemende volgorde van prioriteit. Bij de opmaak of herziening van de reglementen van het lokaal bestuur houden we maximaal rekening met dit principe. We zorgen ervoor dat onze retributiereglementen zo geschreven zijn dat stappen en trappen altijd financieel lonender zijn.

Het parkeerbeleidsplan is in opmaak. De retributiereglementen moeten hieruit voortkomen. We verwachten het plan en de reglementen in het najaar 2026 aan de gemeenteraad te kunnen voorleggen.

We willen meer inzicht en grip krijgen op aanbieders van deelmobiliteit die actief zijn op het grondgebied. Daarom werken we een reglement uit dat aansluit bij het bestaande vergunningensysteem in Antwerpen. Bedrijven die daar al erkend zijn, zullen automatisch ook in Mortsel erkend worden.

In het reglement nemen we bijkomende voorwaarden op, waaronder: verplichte datadeling (bv. met Slim naar Antwerpen en MaaS-apps), het binnen 48 uur ophalen van achtergelaten voertuigen, de mogelijkheid om met dropzones te werken en een minimum aantal gereden kilometers per voertuig. Ook de parkeerregeling voor autodelen wordt hierin meegenomen, met afspraken rond elektrificatie en het gedeeld gebruik van laadinfrastructuur.

We blijven inzetten op het deelfietssysteem Donkey, waarvoor jaarlijks een budget is voorzien. Daarnaast volgen we de verdere ontwikkelingen rond Velo Antwerpen en bekijken we de mogelijkheden op vervoersregioniveau.

Een uitbreiding van het aanbod deelfietsen is wenselijk, maar brengt aanzienlijke kosten met zich mee per elektrische en niet-elektrische fiets per jaar. Omdat gewone fietsen in de praktijk minder gebruikt worden, zal de nadruk liggen op een groter aandeel elektrische fietsen. Een verdubbeling van het aantal fietsen wordt realistisch geacht.

We zetten politiek kapitaal in binnen de vervoersregio om bij De Lijn het behoud van tram 7 en 15 te verdedigen. Deze verbindingen zijn cruciaal voor de bereikbaarheid van Mortsel en moeten gegarandeerd blijven.

We nemen dit steeds ambtelijk en politiek mee in overleg met De Lijn en de Vervoerregio. Op dit moment zijn er geen indicaties dat de lijnen zouden verdwijnen, behalve tijdens werken aan de sporen en tunnels.

In eerste instantie ontwikkelen we een visie op de gewenste tracés voor Mortsel. Vervolgens zetten we via de vervoersregio politiek kapitaal in richting De Lijn om deze visie ook daadwerkelijk te realiseren.

Mortsel zet druk op de NMBS en de bevoegde ministers om het treinaanbod in station Oude-God te versterken. Doel is een beter en frequenter aanbod dat de bereikbaarheid van Mortsel verbetert.

We zijn met Antwerpen in overleg om gezamenlijk een verbeterde lijnvoering tussen Noorderkempen - Antwerpen - Mortsel - Mechelen - Brussel voor te stellen. We zoeken nog specialisten in spoorweguitbating om ons hierin te ondersteunen.

We zetten politiek kapitaal in binnen de vervoersregio om bij De Lijn en de gemeente Edegem te pleiten voor het doortrekken van tram 7 tot in Kontich. Deze uitbreiding versterkt de bereikbaarheid en duurzame mobiliteit in de zuidelijke regio rond Mortsel.

Dit is een politiek proces bij Edegem, Hove en Kontich om allen mee te krijgen. Er is voorlopig geen verandering.

Het verkeersleefbaarheidsplan is het instrument waarmee we de leefbaarheid in de wijken verhogen, de verkeersdruk verminderen en meer ruimte creëren voor voetgangers en fietsers.

Via een wijkgericht participatieproject worden inwoners betrokken om knelpunten en verbeterpunten in kaart te brengen. Op basis daarvan werken we maatregelen op maat uit en voeren die gefaseerd in. De eerste focus ligt op Mortsel-Dorp en Sint-Jozef, waarna ook de andere wijken volgen.

In de eerste helft van 2026 werden verschillende data verzameld en geanalyseerd om te komen tot leidende principes. Deze zullen met de stakeholders worden opgenomen in het kader van de praktische haalbaarheid en realiseerbaarheid om zo het verkeersleefbaarheidsplan verder te verfijnen en te concretiseren.
In het najaar van 2026 zal het plan worden voorgelegd aan de gemeenteraad. 

We ontwikkelen een parkeerstrategie die bepaalt hoeveel parkeerplaatsen per woning voorzien worden – publiek, privaat of ondergronds – en leggen daarbij een realistische streefwaarde vast. In de omgeving van het Stadsplein en winkelcentrum willen we dat parkeren maximaal gebeurt in de bestaande ondergrondse parkings. 

Voor de nieuwe parkeerstrategie maken we een inventaris van bestaande parkeerplaatsen: tellingen van publieke en private ruimte, garages en beschikbare oppervlaktes. Deze gegevens leggen we naast de woningcijfers uit het kadaster om inzicht te krijgen in de parkeerdruk per buurt.

Ambitie is om grote parkings - ook die van bedrijven - maximaal in te zetten voor bewonersparkeren om zo dubbel gebruik mogelijk te maken. Deze aanpak wordt afgestemd op het parkeerbeleidsplan, het mobiliteitsplan en het beeldkwaliteitsplan.

We onderzoeken een herziening van de tarieven voor de eerste en tweede bewonerskaart, op basis van een benchmark met gelijkaardige gemeenten. Daarbij houden we rekening met specifieke leefsituaties zoals cohousing.

Deze actie valt mee onder het nieuwe parkeerbeleidsplan dat momenteel in opmaak is. Er zijn nog meer cijfers nodig om dit verder uit te werken. Er wordt onderzocht om deze gegevens vanuit de GIS-systemen te genereren. 

We kopen de parking op het Stadsplein aan. Dit brengt kosten met zich mee, maar ook opportuniteiten.

We willen de ondergrondse parking optimaliseren waarbij we de verdieping -1 willen reorganiseren. Op deze verdieping zal de focus liggen op het stallen van fietsen. Enerzijds een publieke fietsenstalling en anderzijds een fietsenparking voor onze vele medewerkers die met de fiets naar het werk komen en hun intrek nemen in het vernieuwde stadhuis. Daarnaast biedt deze verdieping ook plaats voor deelwagens, laadplaatsen, mindervalide parkeerplekken en kort parkeren. Het overige parkeren wordt georganiseerd op de verdieping -2 en -3. Omwille van deze dynamische functies op de eerste verdieping is het de bedoeling deze verdieping dag en nacht open te stellen en zo nog meer inzetten op de locatie Stadsplein als regionaal Hoppinpunt. Een hoge bezettingsgraad van dit verdiep moet zorgen voor een hogere sociale controle. Tegelijk willen we in overleg met de uitbater inzetten op meer toezicht in de parking.

De uitbouw van de fietsvoorzieningen maakt deel uit van een bredere herinrichting van verdieping -1 van de ondergrondse parking onder het Stadsplein. Sinds het lokaal bestuur Mortsel medio 2025 de uitbating van de parking heeft overgenomen, wordt deze verdieping stapsgewijs uitgebouwd tot een volwaardige mobiliteitshub.

Eind 2025 werd een ruime fietsenparking geopend met 348 fietsenstalplaatsen, waarvan 174 plaatsen voor medewerkers van het lokaal bestuur en 174 openbare plaatsen.

Vanaf 1 juni 2026 werd dit aanbod uitgebreid met een afgesloten fietsenstalling met 118 bijkomende plaatsen, waaronder 10 plaatsen voor buitenmaatse fietsen. Deze stalplaatsen kunnen worden gehuurd door omwonenden, pendelaars en werknemers uit de buurt.

Naast de uitbreiding van de fietsvoorzieningen werden ook de andere ambities voor verdieping -1 gerealiseerd. Zo werd ruimte voorzien voor deelwagens, laadplaatsen voor elektrische voertuigen, parkeerplaatsen voor personen met een handicap en kortparkeerplaatsen. Het overige parkeren wordt voortaan geconcentreerd op de verdiepingen -2 en -3.

Dankzij deze gefaseerde herinrichting beschikt de parking vandaag over een moderne en multifunctionele mobiliteitshub die duurzame vervoerswijzen stimuleert en het Stadsplein verder versterkt als regionaal Hoppinpunt. De intensieve benutting van verdieping -1 draagt bovendien bij aan een grotere sociale controle en een verhoogd veiligheidsgevoel in de parking.

Deze actie is afgerond.

Mortsel fungeert vaak als sluipweg om files op de Antwerpse ring te vermijden, zowel vanuit Lier als vanuit Wommelgem. Tegelijk is er ook bestemmingsverkeer dat effectief in Mortsel of de buurgemeenten moet zijn.

Samen met de vervoerregio onderzoeken we de herkomst en bestemming van doorgaand (vracht)vervoer, als input voor mogelijke maatregelen zoals tonnagebeperkingen. Ook de inzet van vervoersapps (bv. Waze, Google Maps) kan hierbij een rol spelen. De beschikbare input uit de vervoerregio is echter beperkt, en invoering van maatregelen blijft moeilijk en kostelijk.

Met AWV en de vervoerregio werd overleg gepleegd. Beide gingen kijken welke gegevens van vrachtwagens ter beschikking waren vanuit de kilometerheffingen en of hier bepaalde conclusies aan gekoppeld konden worden.
Voorlopig hebben we hier nog geen opvolging rond ontvangen.

We onderzoeken de mogelijkheid van een logistieke hub waar goederen centraal geleverd worden en vervolgens via kleinere en duurzamere vervoersmethoden hun eindbestemming bereiken. Hierbij sluiten we aan bij de ervaringen uit eerdere projecten (lessons learned) en bekijken we samenwerking met partners, onder meer in Lier en eventueel op schaal van de Zuidrand.

We zijn ingestapt in een onderzoeksproject S³L²OGR vanuit de Universiteit Antwerpen. Hierbinnen hopen we mogelijkheden en eventuele partners te vinden om dit verder uit te werken.

We passen de verkeerslichtenregeling aan zodat de fietssassen en kruispunten zich enkel vullen tot voorbij hun capaciteit. Bestuurders krijgen enkel groen licht wanneer ze ook effectief kunnen doorrijden. Zodra de technische aanpassingen zijn gerealiseerd, zetten we in op sensibilisering bij weggebruikers én op handhaving door de politie om de naleving te verzekeren.

De verkeerslichtenregeling op het kruispunt Gemeenteplein en het kruispunt R11-N1 moet zo worden ingesteld dat de sas ter hoogte van de Eggestraat zich niet langer voorbij de capaciteit kan vullen. Bestuurders mogen enkel groen krijgen wanneer ze ook effectief kunnen doorrijden. De studie hierover is afgerond en we formuleren nu voorstellen richting AWV, met de ambitie om deze in 2026 te laten uitvoeren. Deze aanpassingen moeten afgestemd worden op een mogelijk verkeersleefbaarheidsplan.

Infrabel plant een ondertunneling van de spoorweg in de Deurnestraat ter hoogte van station Mortsel (perron 3 en 4). Dit project gaat gepaard met een heraanleg van de stationsomgeving, inclusief parking en fietsenstallingen. Voor Mortsel is het daarbij belangrijk dat ook de omliggende KMO-zone verkeersveilig ontsloten wordt, wat bijkomende verkeerskundige ingrepen vraagt.

Vanuit Infrabel wordt verwacht dat het lokaal bestuur bepaalde onderdelen van de heraanleg mee opneemt, zoals buurtparkeren, het Hoppin-punt en groenzones. Deze kosten moeten gekaderd worden binnen het algemene budget voor de heraanleg van de straat. Voor specifieke onderdelen, zoals het Hoppin-punt, kunnen subsidies vanuit Vlaanderen worden aangevraagd. De concrete timing hangt af van de projectontwikkeling door Infrabel, met een mogelijke uitvoering vanaf 2028.

De federale wetgever heeft burgemeesters bijkomende instrumenten gegeven om bestuurlijk in te grijpen bij ondermijnende criminaliteit – georganiseerde criminaliteit die de werking van onze samenleving aantast en kan leiden tot maatschappelijke en economische ontwrichting.

De bestuurlijke aanpak omvat preventieve, proactieve en repressieve maatregelen waarmee het lokaal bestuur sneller en accurater kan optreden dan via de gerechtelijke weg.

Om dit werkbaar te houden, willen we binnen de politiezone intensief ervaringen uitwisselen met de andere lokale besturen, gezamenlijke prioriteiten bepalen en extra aandacht geven aan kwetsbare sectoren. Zo vermijden we een waterbedeffect waarbij problemen zich gewoon verplaatsen.

Sinds 2025 wordt er minstens eenmaal per kwartaal structureel overleg gehouden voor dossierbespreking tussen de burgemeester, de cel IGPZ (InformatieGestuurde PolitieZorg) en de SPOC bestuurlijke handhaving. Uit sommige dossiers vloeit een bestuurlijke maatregel of wordt er een breder kader uitgewerkt. Zo werd tijdens de gemeenteraad van 23 juni 2026 het kamerreglement toegevoegd aan het UGP.

Andere diensten van Lokaal bestuur Mortsel, zoals Wonen en Ruimtelijke Ordening, worden bij dossiers betrokken wanneer nodig.

Samen met politiezone Minos zorgen we ervoor dat de lokale politie zo toegankelijk mogelijk is en dat de Mortselaar weinig drempels ervaart bij het inroepen van politiezorg.

We zetten sterker in op communicatie rond de wijkwerking, maken de werking via de wijkmobiel nog uitreikender en informeren inwoners actiever over de werking van de BIN’s (Buurtinformatienetwerken).

De leden van een BIN krijgen BIN-flash berichten (ad hoc preventieberichten), driemaandelijks de BIN-krant en BIN-feedback berichten naar aanleiding van telefonische oproepen. Het BIN-Z voor handelaars werd heropgestart.

De wijkmobiel is nog niet actief. Dit is voorzien voor kwartaal vier van  2026.

Momenteel zijn er vier ANPR camera's actief op Mortsels grondgebied.
- Krijgsbaan 154
- Antwerpsestraat (beide richtingen)
- Mechelsesteenweg Mortsel (grens Edegem)

In 2026 wordt de plaatsing van een nieuwe ANPR camera voorzien op de Liersesteenweg/Provinciesteenweg (grens Boechout). Momenteel wordt nog bekeken of deze ook voor snelheidsovertredingen zal worden ingezet.

Intrafamiliaal geweld blijft een belangrijk aandachtspunt binnen het Strategisch Veiligheids- en Preventieplan. Sinds 29 maart 2024 is de werking van de Veilige Huizen decretaal verankerd, waardoor het juridisch kader nu duidelijk is vastgelegd.

Er wordt tegen 1 januari 2026 een nieuwe samenwerkingsovereenkomst afgesloten, met doorrekening naar de andere Minos-gemeenten.

Intrafamiliaal geweld maakt als fenomeen deel uit van het Strategisch Veiligheids- en Preventieplan 2026.

De nieuwe samenwerkingsovereenkomst werd afgesloten en trad in voege op 1 januari 2026. Jaarlijks zullen de andere gemeentes van politiezone Minos een factuur ontvangen van lokaal bestuur Mortsel volgens de goedgekeurde verdeelsleutel van PZ Minos.

We zetten gericht in op snelheidscontroles met huur van LIDAR-toestellen op snelheidsgevoelige locaties. In wijken met subjectieve onveiligheidsgevoelens kan LIDAR eveneens ingezet worden.

De LIDAR-camera werd voor het eerst eind 2025 ingezet. Ook voor 2026 staat deze in totaal voor 14 weken op de planning. Enkele weken hiervan werden reeds in de eerste helft van het jaar uitgevoerd.

We zetten in op een duidelijke signalisatie van de geldende fietsregimes, met prioriteit voor de gewestwegen waar markeringen vandaag onvoldoende helder zijn. Door duidelijke markering en signalisatie kan met beperkte middelen al veel bereikt worden. Sensibilisering volgt als tweede stap, aangevuld met handhaving op de locaties waar de verkeersveiligheid het meest in het gedrang komt, zoals de Statielei.

Bij eventuele invoering van dubbelrichtingsfietspaden wordt bijzondere aandacht besteed aan verkeerslichten en uitritten, aangezien dit bijkomende risico’s inhoudt. Aanpassingen aan verkeerslichten vallen onder de verantwoordelijkheid van AWV.

In de lente en de herfst organiseren we een grote stadsopkuis. Gedurende één week vragen we verschillende doelgroepen (buurtboeners, handelaars, scholen, verenigingen, ...) om met ondersteuning van de stadsdiensten een opruimactie in hun buurt te organiseren. Deze ondersteuning bestaat o.m. uit uitgebreide communicatie tegen sluikstort, ter beschikking stellen van opruimmateriaal en vuilniszakken, ondersteuning bij het aanvragen van Mooimakerspremies voor scholen en verenigingen, extra toezicht en handhaving (handhavingsweek), extra opruimacties door Fort Opstap in park- en groengebieden, ...

In maart 2026 vond de lentepoets plaats. Tijdens deze periode werden volgende initiatieven genomen:

• Oproep om mee op te ruimen in kader van de Vlaamse Mooimakerscampagne via het stadsmagazine, de website, social media, Mooimakersapp en de Clear Channel borden.
• Oproep voor extra buurtboeners en deelname van de bestaande buurtboeners via het stadsmagazine, de website, social media en de vrijwilligersnieuwsbrief.
• Oproep aan verenigingen en handelaars via de nieuwsbrieven voor deze twee doelgroepen.
• Oproep aan scholen en jeugdverenigingen om deel te nemen aan Operatie Proper van Mooimakers.
• Extra opruimacties door FOS op het Sportlandschap en op de berm en extra toezicht door onze toezichters.

Om de pakkans te verhogen nemen we een bijkomende GAS-vaststeller/gemeenschapswacht in dienst die ook buiten de kantooruren toezicht organiseert.

De aanwervingsprocedure voor de bijkomende GAS-vaststeller/gemeenschapswacht is in het voorjaar 2026 opgestart.

De algemeen directeur heeft op 30 juni 2026 de aanwerving goedgekeurd.

Deze actie is afgerond.

Momenteel wordt er een sluikstortcamera van de politiezone ingezet op hotspotlocaties in Mortsel. De sluikstortcamera die momenteel gebruikt wordt, is einde levensduur. We moeten onderzoeken en evalueren hoe doeltreffend sluikstortcamera's zijn in het identificeren en beboeten van sluikstorters. 

De huidige sluikstortcamera van de politiezone heeft dit voorjaar op enkele hotspotlocaties gestaan. 

Indien de camera duidelijk zichtbaar is geplaatst (vb bij ondergrondse container Ridder van Ranstlei), heeft hij een afschrikeffect en stopt het sluikstorten vrijwel volledig zolang de camera aanwezig is.

Indien de camera minder zichtbaar is opgesteld, worden de daders niet afgeschrikt en komen ze zichtbaar in beeld (vb bij ondergrondse container Grotenhof zijn er dit voorjaar in twee gevallen daders herkend). Lang niet alle zichtbare daders worden door de politie of onze toezichters herkend. 

Momenteel wordt onderzocht of een intergemeentelijke aankoop van toezichtscamera's via IGEAN mogelijk is.