4 Aantrekkelijke stad

We maken een beeldkwaliteitsplan op dat de structuur, betekenis en identiteit van Mortsel versterkt. Het plan bevat een visie op pleinen, straten en parken, benoemt wat we willen versterken en wat storend is, en blijft voldoende flexibel om met toekomstige ontwikkelingen mee te evolueren.

Het plan krijgt pas waarde wanneer het concreet toepasbaar is in de praktijk. Daarom wordt het vertaald naar een objectief toetsingskader dat gebruikt kan worden bij de heraanleg en het onderhoud van straten, maar ook bij nieuwe (private) ontwikkelingen. Het beeldkwaliteitsplan wordt opgeknipt in deelplannen en vormt zo een overkoepeld document waar o.a. het parkeer- en mobiliteitsplan, voetgangersplan, groenplan en het masterplan openbare verlichting onder vallen.

De opmaak gebeurt in verschillende snelheden en wordt gevoed door inspiratie uit beeldkwaliteitsplannen van andere steden en gemeenten.

We werken een integraal mobiliteitsplan uit in samenhang met het parkeerbeleidsplan en het beeldkwaliteitsplan.  Het plan wordt afgetoetst met partners zoals de Fietsersbond, zodat de verschillende perspectieven en noden maximaal worden meegenomen.

Met een Gemeentelijk Beleidskader Ruimte (GBR) legt Mortsel haar ruimtelijke visie voor de komende 30 jaar vast. Dit beleidsplan is verplicht binnen de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening, maar kent geen dwingende deadline. Vlaanderen moedigt gemeenten wel sterk aan om hier deze legislatuur mee aan de slag te gaan.

De opmaak van een GBR vergt een intensief participatietraject, met inbreng van burgers én politici, en een grondige uitwerking van thematische kaders zoals kwaliteitsvol wonen, wijkindeling, mobiliteit, diensten en groen-blauwe netwerken. Hiervoor is een studiebureau noodzakelijk, aangevuld met een communicatiebureau voor de participatieaanpak.  Het huidige voorziene budget laat enkel een opstartfase toe, met vooronderzoeken of hoogstens één strategische visie met één beleidskader,  zonder ondersteuning van een communicatiebureau. We stellen voor om te werken met een raamcontract zodat het GBR gefaseerd kan worden opgebouwd. 

We maken een integraal plan op dat zowel de ontmoetingsplekken als het voetpadenplan omvat. We inventariseren de kleine en grote samenkomstplekken in Mortsel en bekijken welke ingrepen nodig zijn om er aangename, toegankelijke omgevingen voor ontmoeting en spel te creëren. Waar mogelijk integreren we waterbuffering en kleine speelelementen.

Tegelijk brengen we het volledige voetpadennetwerk in kaart, met aandacht voor doorwaadplekken, hoofdassen en knelpunten. Prioriteit gaat naar schoolroutes, routes van jeugdverenigingen, omgeving zorgvoorzieningen en andere belangrijke assen. Op de hoofdassen voorzien we voldoende rustpunten en onderzoeken we hoe het huidige bankenplan kan worden versterkt in functie van integrale toegankelijkheid. Ook de tragewegenkaart wordt geactualiseerd, met nadruk op de ontbrekende verbindingen.

Binnen dit plan bekijken we bovendien welke straten kunnen worden omgevormd tot woonerf, om zo missing links in het voetpadenplan weg te werken.

We onderzoeken welke soorten fietsenstallingen op welke locaties nodig zijn en hoe deze best beveiligd kunnen worden. Daarbij houden we rekening met hotspots voor fietsdiefstallen en met de diversiteit aan fietsen zoals longtails en bakfietsen.

De aanleg van fietsenstallingen wordt opgenomen in het parkeerbeleidsplan en vormt een onderdeel van het integraal mobiliteitsplan. Jaarlijks voorzien we een structureel budget dat afhankelijk van de ambities kan meegroeien.

Vanuit Fluvius hebben we tools aangeleverd gekregen om aan de slag te gaan voor de opmaak van dit vernieuwd masterplan. Door de verledding van de openbare verlichting, die normaal zal afgerond zijn tegen einde 2028, bestaat er de mogelijkheid om de openbare verlichting per toestel aan te sturen en dieper te dimmen dan de huidige 50%.

We actualiseren het laadpalenplan, met aandacht voor het tuinstraatidee en de integratie binnen een globaal parkeer- en mobiliteitsplan. Daarbij maken we doordachte keuzes over locaties en spreiding, zodat we niet enkel reactief inspelen op individuele aanvragen, maar werken aan een duurzaam en toekomstgericht netwerk.

We herbekijken de locatie van de vlaggen op de Statielei, zodat ze geen gevaarlijke objecten vormen vlak langs het fietspad. De vlaggen verdwijnen niet uit het straatbeeld, maar worden geconcentreerd op enkele plaatsen in plaats van in lange rijen langs de Statielei en Antwerpsestraat.

Daarnaast onderzoeken we hoe de grote stroom van voetgangers en fietsers op de Statielei beter naast elkaar kan worden georganiseerd, eventueel met een alternatieve afscheiding tussen voet- en fietspad.

We willen de huidige regels rond fietsstraten verduidelijken en voorzien daarom een thermoplastmarkering in plaats van enkel verkeersborden. Deze markering geeft meteen het juiste straatbeeld en verkeersgevoel.

Alle bestaande fietsstraten worden eenmalig uitgerust met regelmatige thermoplasten. Voor de toekomst wordt de vernieuwing van de markeringen structureel opgenomen in het jaarlijkse exploitatiebudget.

Om de bouwcode van Mortsel in overeenstemming te brengen met hogere wetgeving zijn een aantal aanpassingen noodzakelijk. Dit vereist minstens een plan-MER. Daarbij wordt onderzocht of we meteen kiezen voor een volledige herziening van de bouwcode, in plaats van louter een tekstuele update.

Een gedeeltelijke of volledige herziening vraagt de begeleiding van een studiebureau. De aanpak wordt gefaseerd: eerst de lastenverordening, daarna de bouwcode, en vervolgens het GBR, met inhoudelijke afstemming tussen de drie trajecten.

Binnen IGS Zuidrand onderzoeken we hoe andere gemeenten omgaan met levensduurbestendig wonen, het voorzien van kleinere wooneenheden en innovatieve woonvormen zoals community landtrusts. De inzichten hieruit kunnen meegenomen worden in het Gemeentelijk Beleidskader Ruimte (GBR).

We voorzien een algemeen budget voor de heraanleg van straten, voornamelijk gekoppeld aan rioleringsprojecten. Daarbij wordt niet enkel de ondergrondse infrastructuur vernieuwd, maar krijgt ook de openbare ruimte boven de grond een kwaliteitsvolle herinrichting, met aandacht voor bereikbaarheid, veiligheid en duurzaamheid.

We voorzien een algemeen budget voor de heraanleg van voet- en fietspaden en beogen hier ook de knelpunten bij voetpaden mee weg te werken. Bij elke heraanleg streven we naar meer veiligheid, comfort en toegankelijkheid, met oog voor duurzaamheid en de integrale verbinding binnen het netwerk van trage wegen.

Waar mogelijk willen we bij de heraanleg van straten evolueren naar het concept van een verblijfstraat of tuinstraat. In zulke straten staat de gedeelde ruimte voor bewoners centraal, met ruimte voor ontmoeting, spel, vergroening en waterinfiltratie.

Het principe kan als algemene ontwerpuitgangspunt worden toegepast bij heel wat straten in Mortsel. We verfijnen dit principe verder in het beeldkwaliteitsplan en duiden daar aan welke straten meer of minder in aanmerking komen voor transformatie. Bij elk ontwerp wordt zorgvuldig rekening gehouden met de waterhuishouding en met een onderhoudsvriendelijke inrichting. Voor bepaalde leef- en tuinstraten onderzoeken we bovendien of bewoners zelf meer betrokken kunnen worden bij het onderhoud van het groen.

De speelterreinen in Mortsel, aangelegd begin 2000, zijn aan vernieuwing of opfrissing toe. Het zwaartepunt ligt bij de heraanleg van Redoutje, ’t Parkske en Osylei–Jenaplanschool. Daarnaast vragen bijna alle andere speelpleinen een doorgedreven opfrissing.

Als stad besteden we daarbij aandacht aan toegankelijkheid en inclusie. Bij elke vernieuwing onderzoeken we welke mogelijkheden een speelplein biedt, zowel qua toestellen als bereikbaarheid. We streven naar een evenwicht tussen universele en andere types toestellen, zodat er in het geheel van onze speelpleinen een mix ontstaat die verschillende kinderen aanspreekt. Waar mogelijk worden ook universele toestellen en betere toegankelijkheid meegenomen, zodat we geleidelijk werken aan een meer gevarieerd en inclusief speelweefsel.

We voorzien een algemeen investeringsbudget voor bijkomende projecten in het tragewegennetwerk. Op die manier kan het stadsbestuur flexibel inspelen op noden en opportuniteiten, in lijn met het pleintjes-, parkjes- en voetpadenplan.

In de huidige versie van het Masterplan Multiversum wordt de aanleg van een trage weg doorheen de campus voorgesteld. Deze verbinding is zeer wenselijk en verhoogt de doorwaadbaarheid van de omgeving.

Er moet wel rekening gehouden worden met de toekomstige onderhoudskosten. De exacte kostprijs hiervan is momenteel niet te ramen. De kans bestaat dat de realisatie nog tijdens deze legislatuur kan gebeuren.

We voeren het parken- en pleintjesplan uit en voorzien waar mogelijk ook ruimte voor waterbuffering. Voor de realisatie onderzoeken we actief de mogelijkheden tot financiering via subsidies en bijdragen van partners zoals Water-link. Daarnaast zetten we de heraanleg van pleinen en speelterreinen verder, met aandacht voor zowel kwaliteit, vergroening als beleving.

Agfa-Gevaert wenst een deel van haar terreinen via een brownfieldconvenant te saneren en te herbestemmen. We werken als bevoorrechte partner mee aan dit plan en faciliteren waar mogelijk. 

We onderzoeken de ontwikkeling en verkoop van de site Krijgsbaan, conform de voorschriften van het RUP Centrum.

Het patrimonium op de site Multiversum moet vernieuwd en uitgebreid worden voor een betere werking van het Multiversum. Er kan ruimte vrijkomen voor een groen-blauw netwerk en trage mobiliteit.

De KMO-zone Venneborg kent vandaag een doorwegende bestemming voor KMO’s. We willen onderzoeken of een verruiming naar gemengd gebruik met meer groen mogelijk is. Daarbij houden we rekening met het standpunt van de provincie, die het aantal KMO-m² stabiel wil houden en daarom terughoudend staat tegenover omzettingen.

We willen handelaars en shoppers actief aantrekken door Mortsel meer te profileren als winkelstad. We streven naar een frisse campagne die zowel consumenten als handelaars aanspreekt en de unieke voordelen van Mortsel in de kijker zet.

We versterken de bekendheid van Mortselse producten en lokale producenten, in samenwerking met Streekvereniging Zuidrand.

We hervormen de huidige starterspremie tot een kernwinkelpremie die uitsluitend geldt voor ondernemers binnen het kernwinkelgebied. Deze premie is bedoeld voor zowel nieuwe ondernemers als bestaande handelaars die hun zaak naar het kernwinkelgebied verhuizen. Bij elke aanvraag wordt nagegaan welke meerwaarde de handelszaak toevoegt aan het kernwinkelgebied, zodat de premie gericht bijdraagt aan de versterking van het commerciële hart van Mortsel.

We willen startende en doorgewinterde ondernemers blijvend ondersteuning aanbieden door actief op het terrein aanwezig te zijn en hen te begeleiden bij het in orde zijn en blijven met bepaalde administratieve verplichtingen en spelregels. Bijzondere aandacht gaat uit naar etnische ondernemers die vaak een tijdsintensievere en persoonlijke opvolging nodig hebben. We willen hier duurzame relaties mee uitbouwen.

We willen het bestaande aanbod van ondersteuning en vorming voor handelaars – zoals dat van Unizo – beter clusteren en bekendmaken. De rol van het lokaal bestuur is hierbij  faciliterend, onder meer door lokalen ter beschikking te stellen en door promotie te voeren.

We willen de leegstand in het handelscentrum gerichter bestrijden door de leegstandsheffing te optimaliseren. Daarbij onderzoeken we de mogelijkheid om te differentiëren naar grootte en waarde van het pand en om een minimale heffing in te voeren. Ook de registratie-inspanningen worden verdergezet.

Daarnaast bekijken we hoe bepalingen rond verwaarlozing van panden kunnen worden opgenomen in het UGP. Het doel is eigenaars te stimuleren hun pand opnieuw aan te bieden tegen een marktconforme prijs en zo de leegstand terug te dringen.